Савол: Россияда ишлайман. Черковнинг электр ва бошқа таъмир ишларини қилишимиз керак. Бунинг зарари борми? Бир танишим эса автомобили билан газли ичимликларни ташийди. Баъзан алкоголь ичимликларни ҳам ташишига тўғри келади. Спиртли ичимлик ташиш гуноҳми?
Жавоб: Черков таъмирида ишлаш макруҳ эмас. Чунки бу ишнинг ўзи гуноҳ эмас. (Баззозия)
Савол: Қанча мусулмонлар шахсий уйи бўлмай, ижарада қийналиб юрганида ортиқ уй-жойи бор одамларнинг уйларини ҳечкимга бермай бўш тутишлари гуноҳ эмасми? Баъзи кишилар уйларини яхши одамларнинг, солиҳларнинг чамаси етмагани учун баланд баҳо бера оладиган фосиқларга, ёмонларга ижарага беришади. Уларнинг солиҳларни аҳволини ўйламаслиги гуноҳ бўлмайдими?
Жавоб: Мусулмонлар ижара уй ташвишида юрганида ортиқча уйини бўш тутиш исроф ва гуноҳ бўлганидек, баланд баҳо билан ижарага бериш ҳам асло дуруст эмас.
Савол: Ижарачидан депозит олиш ва бу депозитни ишлатиш, уни сўмда бериб, сўмда қайтиб олиш жоизми?
Жавоб: Ижарачидан депозит олиш жоиз. Олинган бу депозитни кейинчалик ижарачининг изни билан ишлатиши мумкин. Рухсатсиз ишлатиши таҳриман макруҳдир, ҳаром бўлади. Ижарачи рози бўлса, сўмда олиб, сўмда қайтариши жоиз. Лекин бир неча йил ўтиб, сўмнинг қадри тушиб кетиши мумкин. Қиймати тушиб кетган пулни ижарачига қайтараётганда бироз ўйлаш керак. Шунинг учун депозитларни олтин билан берган афзал. Шунда ҳеч қандай йўқотиш бўлмайди.
Савол: Севги, муҳаббат учун ёки қилинган сеҳрларни ечиш учун бўлса ҳам, сеҳр қилиш ёки қилдириш гуноҳ бўладими?
Жавоб: Бу мавзу билан боғлиқ ҳолда Ибни Обидинда шундай дейилади: «Ўрганилиши ҳаром бўлган илмлардан бири сеҳр (жоду), сеҳргарлик ва коҳинликдир. Сеҳр — илмга, фанга тўғри келмайдиган махфий сабабларни қўллаб, ғалати ишларни амалга оширишни таъминлайдиган илмдир. Сеҳрни ўрганиш ҳам, ўргатиш ҳам ҳаромдир. Мусулмонларни зарардан ҳимоя қилиш учун ёки хайрли ишлар қилиш учун ўрганиш ҳам ҳаромдир.
Демак, қилинган сеҳрни ечиб йўқ қилиш, эр-хотин ўртасида муҳаббат ва севги ҳосил қилиш ҳамда жангда душманни мағлуб этиш каби фойдали ишлар учун ҳам сеҳр қилиш катта гуноҳдир. Хайрли иш қилиш учун бу катта гуноҳни қилиш жоиз эмаслиги “Ҳадийқа” китобида ёзилган.
Савол: Пичоқ ва қайчини қўлдан-қўлга узатиш омадсизликка сабаб бўладими?
Жавоб: Қўлдан-қўлга беришнинг зарари йўқ. Динимизда шумланиш, омадсизлик йўқ. Пичоқ олувчининг қўлини кесмаслиги учун уни ерга ёки столга қўйиш мумкин. Бундан бошқа ҳикмати йўқ.
Савол: Мен раҳбарлик лавозимидаман. Виллада яшайман, турли хил кийимлар кияман. “Ҳашаматдан сақланиш иймондандир” деган ҳадиси шарифни кўриб қўрқиб кетдим. Ҳар доим бир хил кийим кийишим, вилладан чиқиб оддий уйда яшашим керакми?
Жавоб: Ушбу ҳадиси шариф кўз-кўз қилиш, дабдаба учун шундай кийинишнинг зарарини билдирмоқда. Эҳтиёж учун чиройли кийинишда ва виллада яшашда зарар йўқ. Ҳатто имконияти бор одамнинг бундай қилиши лозим.
Савол: Кумуш ёки олтин қутичага солинган кичик мусҳафларни маржон каби бўйнига тақиб юриш жоизми? Ундан ташқари баъзи дуоларни ҳам айни шаклда кумуш ёки олтин занжир билан бўйниларига тақиб юришади. Булар жоизми?
Жавоб: Олтин ва кумуш идишда овқатланиш ҳамда ҳар қандай кўринишда қўлланиш жоиз эмас. Олтин ва кумуш қошиқ, соат, қалам, пичоқ ва шу каби нарсаларни қўлланиш ҳам жоиз эмас. Олтин билан кумушни безак, тақинчоқ сифатида тақиш фақат аёлларга ҳалолдир. Эркакларга эса ҳаром бўлиб, фақат кумуш узук ва соат занжирининг кумушдан бўлиши жоиздир. Олтиндан ясалган бўлса ҳаромдир. (Радд-ул мухтор)
