Рўзани бузадиган ва бузмайдиган ҳолатлар

Савол: Оғзимдаги қуртлаган тишга қўйилган дори рўзани бузмайди-ю, нима учун тил тагига ташланган таблетка рўзани бузади? Бадандаги соғлом терига қўйилган дори вужудга шимилса ҳам рўзани бузмайди-ю, оғиздаги соғлом терига қўйилган дори шимилса, нимага рўзани бузади?

Жавоб: Тилнинг тагидаги тери билан бадан сиртидаги тери бирдек эмас. Тил таги юмшоқ, шилимшиқ бир тўқимадир. Тиббиётда бунга микоза дейилади. Бадан сиртидаги тери билан жуда фарқ қилади. Буларни бир-бири билан асло қиёслаб бўлмайди. Тишнинг тузилиши эса микозанинг тузилишидан фарқ қилади.

Батафсил

Ҳаром ишга қўл уриш рўзани бузадими?

Савол: Рўзадор вақтда бирон гуноҳ иш қилиб қўйиш, ғийбат қилиш рўзани бузадими?

Жавоб: Рўзани бузмайди, лекин рўзадор пайтда гуноҳлардан қаттиқ тийилиш керак. Ҳадиси шарифда: “Ғийбат қилиш, сўз ташиш, ёлғондан қасам ичиш, номаҳрамга шаҳват билан қараш рўзани бузади” деб марҳамат қилинди. (Дайламий)

Батафсил

Гуноҳкорнинг рўзаси

Савол: Баъзилар “Намоз ўқимайдиган, ичкилик ичадиган, очиқ-сочиқ юрадиган ёки бошқа гуноҳ қиладиганлар рўза тутиб овора бўлишмасин” деб насиҳат қилишади. Бу гап тўғрими?

Жавоб: Йўқ, бунақа гап динимизга хилоф. Бир неча гуноҳ иш қиладиган одамнинг бошқа гуноҳларни ҳам қилиши шарт эмас. Ҳам рўза тутиб, ҳам гуноҳ иш қилувчи кимса рўза тутишдан ҳосил бўладиган савобга қовуша олмайди. Лекин охиратда "нимага рўза тутмадинг?" деб ҳисобга тортилмайди.

Батафсил

Бошқасининг молидан рухсатсиз фойдаланиш

Савол: Яқин бир дўстимнинг молини ундан рухсатсиз фойдаланишим ёки ейишим жоизми?

Жавоб: Бошқаларнинг молини эгасидан рухсатсиз фойдаланиш ҳаром. Масалан, дўстининг ручкасини ундан хабарсиз олиб мактуб ёзиш ҳаром бўлади.

Дўстининг чўнтагидаги ёки столидаги қанд-конфет каби нарсаларни олиб ейиш ҳам жоиз эмас. Лекин жуда яқин бўлган ва рухсат бериши аниқ бўлган бир дўстининг молидан фойдаланиш ёки нарсасини ейиш жоиз. Лекин бугунги кунда бундай дўст топиш жуда қийин. Шунинг учун су-и занга [ёмон гумонга] сабаб бўладиган нарсалардан сақланиш керак.

Батафсил

Ҳайвонларга азият бермоқ

Савол: Гўшти ейиладиган ва ейилмайдиган ёввойи ҳайвонларни ҳар қандай мақсадда ўлдириш гуноҳми? Масалан сувсарни мўйнаси учун, кийикни гўшти учун овлаш жоизми?

Жавоб: Ҳеч бир ҳайвонга азият, исканжа қилиш, сувда чўктириб ёки оловда ёқиб ўлдириш жоиз эмас. Ҳайвонга азият бериш ғайримуслим ватандошга азият беришдан ҳам катта гуноҳ. Ғайримуслим ватандошга азият бериш эса мусулмонга азият беришдан катта гуноҳдир. (Дурр-ул мухтор)

Мақсадсиз бир ҳайвонни ўлдириш жоиз эмас. Охиратда “Уни нимага ўлдирдинг?” деб савол берилади. Ҳайвонларни бир-бири билан уриштириш ҳам жоиз эмас. Ҳайвонларнинг ҳақига риоя қилиб, уларга нисбатан раҳмдил бўлиш лозим. Ҳадиси шарифда “Марҳамат қилгинки, марҳамат кўрасан” деб марҳамат қилинди. (Ширъа)

Батафсил

Кимёвий ўзгаришлар

Савол: Биз Европада яшаймиз. Тўнғиз ёғидан ясалган совунлар ва шароб сиркаларидан фойдаланиш жоизми?

Жавоб: Кофир мусулмон бўлганида пок бўлгани, ҳатто гуноҳлари савобга айлангани каби шароб ҳам бутунлай сиркага айланганда пок сирка ҳолига келади. Сифатли узумдан ясалган шаробнинг сиркаси ҳам сифатли бўлади. “Ал-фиқҳу алал мазоҳиби арбаъа” китобида билдирилган ҳадиси шарифда “Энг яхши сирка шаробдан ясалган сиркадир” деб марҳамат қилинган. (Байҳақий)

Батафсил