Закот кимларга берилади?

Савол: Закот кимларга берилади?

Жавоб: Моддалар ҳолида билдирамиз:

1. Ота-онага, бобосига, бувисига, ўғлига, неварасига, аёлига ва кофирга закот берилмайди. Фақир бўлиш шарти билан келинга, куёвга, қайнота-қайнонага, қайноға-қайнукаларига, ўгай ўғлига бериши мумкин. Агар солиҳ бўлсалар, ака-ука, амма-хола, амаки, тоғалари каби қариндошларига бериш жуда ҳам яхши бўлади.

2. Аёли динан фақир бўлган эрига имомайнга кўра закот бериши мумкин. Эри моддий қийинчилик ичида бўлса, бу қавлга эргашишнинг ҳеч зиёни йўқ.

Батафсил

Закот нисоби нима?

Савол: Закот нисоби нима? У қандай ҳисобланади?

Жавоб: Моддалар ҳолида ёзамиз: 1. Закот нисоби 20 мисқол, яъни 96 гр олтин ёки бу қийматдаги пул ва тижорат ашёларидир. Закот нисоби миқдорида моли бўлганга бой дейилади. Динимизга кўра эр ва аёлининг моллари бўлакдир. Бир-бирига қўшилмайди. Қайси бири бой бўлса, закотни шу беради.

2. Оладиган пуллари ҳам нисоб миқдорига қўшилади. Оладиган пулларини тўплаб бўлганидан кейин закотлари берилади. Олмасдан туриб ҳам бериш мумкин. Қарзлар мавжуд пул молдан чиқарилади. Қолганининг закоти берилади. 10 йилдан кейин олинадиган пул закот нисобига қўшилади. 10 йил кейин ўталадиган қарз закотдан туширилади.

Батафсил

Закот қачон берилади?

Савол: Закот қачон берилади?

Жавоб: Закот фарз бўлганидан кейин берилади. Нисоб даражасига етган бой бўлган санасини қамарий ойга кўра бир ерга ёзиб қўяди. Масалан, 3 Ражабда бой бўлган бўлса, бир йилдан сўнг 3 Ражабда яна нисоб миқдори қадар пули ва моли бўлса, закотини беради. Рамазон ойини кутмайди. Куни келмасдан туриб, закот беришнинг ҳам ҳеч зарари йўқ, жуда яхши бўлади. Ҳатто келажак бир неча йилнинг закотини аввалдан бериш ҳам жоиз. Закотини нотўғри ҳисоблаб, бир олтин бериши керак бўлса-ю, икки олтин бериб юборса, келаси йил берадиган закотдан бир олтинни айириб ташлаши мумкин.

Закотни шошилмасдан бир йил ичида бериш керак деган олимлар бўлса ҳам, ҳамон бериш вожибдир. Узрсиз кечиктириш макруҳ бўлади. Шофий ва Моликийда закот фарз бўлиши билан бериш фарздир. Ҳадиси шарифда “Закот беришда шошилинг” деб марҳамат қилинди. (Ибн Можа)

Батафсил

Дунёда авлиёлар бор

Савол: “Саодати Абадия” китобида ҳижрий 14-асрнинг ярмидан кейин дунёнинг ҳеч бир ерида валий кўрилмагани билдирилиб: “Ҳеч бир ислом ўлкасида тасаввуф олими йўқ кабидир”, деб ёзилган. Яъни, ҳозирги вақтда дунёда авлиё йўқ, демоқчими?

Жавоб: Ундай эмас, “йўқ” дейилмаяпти, “йўқ кабидир” дейилган. Абдулғани Наблусий ҳазратлари айтдиларки:

“Авлиёни инкор қилиш, диннинг бирор ҳукмини инкор қилиш каби куфрдир. Аллоҳу таоло Анбиёсини ва авлиёсини бошқалардан устун тутган, бошқаларга бермаган каромат ва мўъжиза каби ноёб ҳодисаларни бу зотларга эҳсон этган”. (Ҳадийқа)

Батафсил

Авлиёларга тил теккизиш

Савол: Баъзилар Ибни Арабий ҳазратларига номуносиб сўзлар айтишмоқда. Авлиёларга тил теккизиш жоизми?

Жавоб: Имоми Раббоний ҳазратлари “Мактубот” асарида бундай деган:

“Катталаримиз томонидан маъқулланган ва буюк деб билинган Муҳиддин Арабийнинг кўплаб сўзлари аҳли суннатга мос келмаслиги ҳайратланарли ҳолдир. Хатолари кашфда, қалбда пайдо бўладиган маълумотларда бўлгани учун, бунга ижтиҳоддаги хатолардагидек қаралади. Уни улуғ деб биламан ва яхши кўраман. Бироқ, аҳли суннатга тўғри келмайдиган ёзувларини нотўғри ва зарарли деб биламан.

Батафсил

Авлиёга авлиё деб бўлмайдими?

Савол: Бир салафий: “Бировни авлиё дейиш ёки вафот этган бўлса, “марҳум” ёхуд “раҳматуллоҳи алайҳ” дейиш ғайбдан хабар бериш бўлгани учун ширкдир. Масалан, Абдулқодир Гейлонийга ёки бошқа бировга авлиё дейиш куфр бўлади”, дейди. Бу нотўғри эмасми?

Жавоб: Албатта нотўғри. Бировга “марҳум” дейиш билан ғайбдан хабар берилган бўлмайди. Саҳобаи киромнинг барчаси жаннатийдир. Уларнинг ҳар бирининг номи тилга олинганда “Розиаллоҳу анҳ” дейилади. Асҳоби киромдан ўн кишининг исмлари айтилиб, жаннат билан муждаланиши уларга хос алоҳида бир икромдир. Аслида эса саҳобаларнинг ҳаммаси жаннатийдир. Қуръони каримда маолан: “Ҳаммасига ҳуснони [жаннатни] ваъда қилдик”, деб буюрилган. (Ҳадид, 10)

Батафсил