Меърож кечаси

Савол: Меърож нима дегани ва бу кечанинг аҳамиятли томони нима?

Жавоб: Меърож зинапоя деганидир. Расулуллоҳнинг кўкларга чиқарилиб, биз билмайдиган жойларгача кўтарилган Ражаб ойининг 27-кечаси. Исро сурасининг илк ояти каримасида Меърож ҳақида маълумот берилган.

Мутазила фирқасидагилар Расулуллоҳ жанобимизнинг бир онда Жаннатни, Жаҳаннамни ва бир қанча жойларни кезиб келишига ақллари бовар қилмайди. “Меърожни қабул этиш Аллоҳга макон иснод қилган бўлади” деб Меърожни инкор этадилар. Аллоҳу таоло ҳазрати Мусо билан Тур тоғида гаплашган. Бундан Тур тоғи Аллоҳу таолонинг макони деган маъно келиб чиқмайди. Жаннатга кирган мўминлар ҳам Аллоҳу таолони кўрадилар. Жаннат ҳам Аллоҳу таолонинг макони эмас. Аллоҳу таоло макондан муназзаҳдир.

Батафсил

Истинжо, истибро ва истинқо

Савол: Истинжо дегани нима?

Жавоб: Олддан ва орқадан нажосат чиққанида бу жойларни тозалашга истинжо дейилади. Истинжо суннати муаккададир. Ел, тош чиққанида тозалаш, яъни истинжо қилиш керак эмас.

Савол: Қоғоз билан истинжо қилиш жоизми?

Жавоб: Қоғоз билан истинжо қилиш макруҳ. Истинжо қилиб бўлгандан кейин ҳўл жойларни қоғоз билан қуритиш мустаҳаб. Ҳожатхона қоғози ёки махсус бир латта бўлмаса, қўл билан ҳам қуритиш мумкин.

Батафсил

Узр соҳиби бўлиш

Савол: Бир сабаб билан таҳоратини тутиб туролмаган киши нима қилиши керак?

Жавоб: Таҳоратини тута олмаган киши агар узр соҳиби бўлса, хоҳлаган вақтида таҳорат олади. Бу таҳорат билан хоҳлаганича намоз ва Қуръони карим ўқиши мумкин. Намоз вақти чиққанда таҳорати бузилади. Ҳар намоз вақти кирганида янгидан таҳорат олиб, шу намоз вақти ичида истаганича ибодат қила олади. Пешиндан бошқа тўрт намознинг вақти кирмасдан аавал олган таҳорати билан шу намозларни ўқий олмайди. Чунки пешин намозининг вақти кирганида бошқа намознинг вақти чиқмайди.

Узр соҳибларининг узрли бўлишига сабаб бўлган давом этаётган узрли ҳолатлари таҳоратни бузмайди. Лекин таҳоратни бузадиган бошқа бир сабаб содир бўлса, бузилади. Намоз вақти чиққанида узрли ҳолда олган таҳорати бузилади. (Таҳтавий)

Батафсил

Жинлар

Савол: Жин деган мавжудот борми? Агар бор бўлса, улар ҳам одамларга ўхшаб эркак ва аёл қилиб яратилганми ва амалларидан жавобгарми?

Жавоб: Инсонлар дастлаб тупроқдан яратилганидек жинлар ҳам ўтдан яратилган. Жинларнинг ҳам эркаги ва аёли бўлади. Уларнинг уйланиши, уй-жойлари, еб-ичишлари, кўпайишлари, ўлишлари ҳақида ҳамда Муҳаммад алайҳиссалом уларга ҳам Пайғамбар сифатида юборилгани, Қуръони каримни тинглашлари, ибодат қилишлари, садақа беришлари, яхши амалларига савоб берилиши, кофир жинлар жаҳаннамга, мўмин жинлар эса жаннатга кириши ва жаннатда Аллоҳу таолони кўришлари ҳақида турли китобларда ёзилган.

Жинларнинг инсон олимларига савол бериб фатво олишлари, инсонларга ваъз қилишлари, шеър ўқиб эшиттиришлари, касалликларни даволаш ва дориларни ўргатишлари, инсондан қўрқишлари ва инсонларга итоат қилишлари ҳақида олимларимизнинг кўплаб асарлари, ёзувлари мавжуд. Бу китоблар жинларнинг мавжудлигини кўрсатади.

Батафсил

Жин ва иллюзия

Савол: Жинларни иллюзия (шарпа, хаёл) дейдиганлар бор, шу тўғрими?

Жавоб: Баъзи кимсаларнинг жинларни хаёл (иллюзия) деб ўйлаб, уларни инкор қилишлари нотўғри. Қўрққанда кўзга кўрингандай туюладиган  шарпа, хаёллар, албатта, ҳақиқатда мавжуд эмас. Бироқ, бу хаёлларни жин деб гумон қилиш - жин ҳақида ҳеч қандай маълумотга эга эмасликни англатади.

Бирор нарсани “йўқ” дея олиш учун аввало ўша нарсани таниш керак. Танимасдан туриб “йўқ” дейиш  нодонларча гап бўлади. Бундай кишиларни илм арбоби деб аташ ўринсиз. Барча пайғамбарлар хабар берган ва айниқса, Пайғамбаримиз турли вақтларда билдирган ҳақиқатни ақлга ёки тажрибага таянмасдан, шунчаки гумон билан “йўқ” деб инкор этиш илм аҳлига ярашадиган иш эмас.

Батафсил

Кўринмайдиган ҳодиса ва мавжудотлар

Савол: Баъзилар: “Фаришта, жин, шайтон каби мавжудотларни кўрмаймиз. Кўринмайдиган нарсанинг ўзи йўқ”, дейди. Баъзилар эса назарни (кўз тегишини) ботил ишонч деб атайди. Бу мавзуларда оят ва ҳадислар йўқми?

Жавоб: “Фаришта, жин, шайтон каби мавжудотларни кўра олмаяпмиз, кўринмайдиган нарса эса, йўқ” деган сўз жуда ибтидойи, нотўғри ва илмга зид гап.

Дунё - имтиҳон (синов) майдонидир. Аллоҳу таоло "Бақара" сурасининг бошида ғайбга иймон келтиришни, яъни кўрмасдан туриб ишонишни буюрган. Яхши билан ёмонни, иймонли билан иймонсизни ажратиш учун имтиҳон керак. Аллоҳу таоло бандаларининг нима қила олишини, гуноҳ ё савоб содир қилишини имтиҳон қилмасдан олдин ҳам билади. Лекин, банда ҳали айб қилмасдан туриб жазоланса: “Айбим йўқ эди, адолатсизлик бўлди”, дейиши мумкин. Ана шундай анча сабаблар туфайли инсонлар имтиҳон учун дунёга юборилган.

Батафсил