Қурбонликка қандай шерик бўлади?

Савол: Қурбонликка шерик бўлишда қандай шартлар мавжуд?

Жавоб: Улардан баъзилари шулардир:

1. Ҳар бир шерикнинг мусулмон бўлиши, қурбон ва ибодатга ният қилиши ва ҳар бирининг ҳиссаси еттидан бир бўлакдан кам бўлмаслиги керак. Агар ораларида фақат гўшти учунгина шериклик қилгани бўлса ва билинса, ҳеч бирининг қурбонлиги саҳиҳ бўлмайди. Билинмаса, саҳиҳ бўлади. Шерикларининг бир қисми вафот этган бўлса ёки қариб ўзини билмай қолган бўлса ҳам ҳеч зарари йўқ.

2. Бири назр, бири ақиқа, бири вожиб бўлган қурбонлик, бири нофила. Бири вафот этган учун, бири Пайғамбар жанобимиз учун қурбонлик сўйишни истаса, битта сигир сўйса бўлади. Ақиқа, назр, вожиб барчаси қатнашади. Етти кишига қадар шерик бўлиш жоиздир. Фақат ҳайвонни сотиб олаётганида етти кишига қадар шерик бўлиш нияти билан олиш керак. Ўзи учун олиб, кейинчалик бошқаси билан шерик бўлиш макруҳдир.

Батафсил

Қурбонликка мол сотиб олаётганда

Савол: Қурбонликка мол сотиб олаётганда нималарга эътибор бериш керак?

Жавоб:

1. Қурбонга сўйиладиган молни сотиб олаётганда “Ҳайит куни сўйилиши вожиб бўлган қурбонликни олишга” деб ният қилиш керак. Кейин буни сўйиш вақтида такрор ният қилиши шарт эмас. Бу сотиб олган молини қурбонга сўйиши ҳам шарт эмас. Лекин унинг ўрнига сўядиган моли бунинг нархидан кам бўлмаслиги лозим. Сотиб олаётганда ҳеч қандай ният қилмаса ҳам бўлади, лекин сўйиш вақтида ёки сўядиган одамни вакил қилаётганда ният қилиши керак бўлади.

Батафсил

Қурбонликка моне бўлмайдиган қусурлар

Савол: Молни қурбонлик қилишга моне бўлмайдиган қусурлар қайсилар?

Жавоб: Баъзиларини билдириб ўтамиз:

1. Шохи синган ёки шохи бўлмаган мол қурбонга ярайди.

2. Қулоғининг ярмидан кўпи кесилиб, лекин узилиб тушмаса, осилиб қолса, макруҳ бўлгани билан саҳиҳдир. Ярмидан ози кесилган бўлса, қурбонликка бўлади. Қулоғи узунасига ёки энига ёрилган бўлса, қурбонлик бўлади. Қулоғининг йиртиқ бўлиши танзиҳан макруҳдир. Бурун ҳам қулоқ кабидир. Қичима канаси чаққан, ахта қилинган мол қурбонликка бўлади.

3. Қулоғи, думи кичик бўлиб туғилган мол қурбонлик қилинади. Думи кесилмаган бўлса, меринос қўйи қурбонликка сўйилади.

Батафсил

Жин ва иллюзия

Савол: Жинларни иллюзия (шарпа, хаёл) дейдиганлар бор, шу тўғрими?

Жавоб: Баъзи кимсаларнинг жинларни хаёл (иллюзия) деб ўйлаб, уларни инкор қилишлари нотўғри. Қўрққанда кўзга кўрингандай туюладиган  шарпа, хаёллар, албатта, ҳақиқатда мавжуд эмас. Бироқ, бу хаёлларни жин деб гумон қилиш - жин ҳақида ҳеч қандай маълумотга эга эмасликни англатади.

Бирор нарсани “йўқ” дея олиш учун аввало ўша нарсани таниш керак. Танимасдан туриб “йўқ” дейиш  нодонларча гап бўлади. Бундай кишиларни илм арбоби деб аташ ўринсиз. Барча пайғамбарлар хабар берган ва айниқса, Пайғамбаримиз турли вақтларда билдирган ҳақиқатни ақлга ёки тажрибага таянмасдан, шунчаки гумон билан “йўқ” деб инкор этиш илм аҳлига ярашадиган иш эмас.

Батафсил

Кўринмайдиган ҳодиса ва мавжудотлар

Савол: Баъзилар: “Фаришта, жин, шайтон каби мавжудотларни кўрмаймиз. Кўринмайдиган нарсанинг ўзи йўқ”, дейди. Баъзилар эса назарни (кўз тегишини) ботил ишонч деб атайди. Бу мавзуларда оят ва ҳадислар йўқми?

Жавоб: “Фаришта, жин, шайтон каби мавжудотларни кўра олмаяпмиз, кўринмайдиган нарса эса, йўқ” деган сўз жуда ибтидойи, нотўғри ва илмга зид гап.

Дунё - имтиҳон (синов) майдонидир. Аллоҳу таоло "Бақара" сурасининг бошида ғайбга иймон келтиришни, яъни кўрмасдан туриб ишонишни буюрган. Яхши билан ёмонни, иймонли билан иймонсизни ажратиш учун имтиҳон керак. Аллоҳу таоло бандаларининг нима қила олишини, гуноҳ ё савоб содир қилишини имтиҳон қилмасдан олдин ҳам билади. Лекин, банда ҳали айб қилмасдан туриб жазоланса: “Айбим йўқ эди, адолатсизлик бўлди”, дейиши мумкин. Ана шундай анча сабаблар туфайли инсонлар имтиҳон учун дунёга юборилган.

Батафсил

Динимизда бахтсизлик, омадсизлик йўқ

Савол: Қўшниларим менга: “Сени кўрсак, бизга омадсиз бўлади, ишимиз ҳеч юришмайди”, дейишади. Сешанба куни иш қилиш бахтсизлик  келтиради деб биладиганлар ҳам бор. Динимизда бахтсизлик, омадсизлик деган нарса борми?

Жавоб: Бахт: Яхшилик келтирадиган нарса ёки белги, хайр, яхшилик, барака.

Бахтсиз: Ёмонлик ва зарар келтиради деб гумон қилинадиган нарса.

Шумланиш: Бирор нарса ёки воқеани ёмонликка йўйиш.

Батафсил