Қурбонликка қандай шерик бўлади?

Савол: Қурбонликка шерик бўлишда қандай шартлар мавжуд?

Жавоб: Улардан баъзилари шулардир:

1. Ҳар бир шерикнинг мусулмон бўлиши, қурбон ва ибодатга ният қилиши ва ҳар бирининг ҳиссаси еттидан бир бўлакдан кам бўлмаслиги керак. Агар ораларида фақат гўшти учунгина шериклик қилгани бўлса ва билинса, ҳеч бирининг қурбонлиги саҳиҳ бўлмайди. Билинмаса, саҳиҳ бўлади. Шерикларининг бир қисми вафот этган бўлса ёки қариб ўзини билмай қолган бўлса ҳам ҳеч зарари йўқ.

2. Бири назр, бири ақиқа, бири вожиб бўлган қурбонлик, бири нофила. Бири вафот этган учун, бири Пайғамбар жанобимиз учун қурбонлик сўйишни истаса, битта сигир сўйса бўлади. Ақиқа, назр, вожиб барчаси қатнашади. Етти кишига қадар шерик бўлиш жоиздир. Фақат ҳайвонни сотиб олаётганида етти кишига қадар шерик бўлиш нияти билан олиш керак. Ўзи учун олиб, кейинчалик бошқаси билан шерик бўлиш макруҳдир.

Батафсил

Қурбонликка мол сотиб олаётганда

Савол: Қурбонликка мол сотиб олаётганда нималарга эътибор бериш керак?

Жавоб:

1. Қурбонга сўйиладиган молни сотиб олаётганда “Ҳайит куни сўйилиши вожиб бўлган қурбонликни олишга” деб ният қилиш керак. Кейин буни сўйиш вақтида такрор ният қилиши шарт эмас. Бу сотиб олган молини қурбонга сўйиши ҳам шарт эмас. Лекин унинг ўрнига сўядиган моли бунинг нархидан кам бўлмаслиги лозим. Сотиб олаётганда ҳеч қандай ният қилмаса ҳам бўлади, лекин сўйиш вақтида ёки сўядиган одамни вакил қилаётганда ният қилиши керак бўлади.

Батафсил

Қурбонликка моне бўлмайдиган қусурлар

Савол: Молни қурбонлик қилишга моне бўлмайдиган қусурлар қайсилар?

Жавоб: Баъзиларини билдириб ўтамиз:

1. Шохи синган ёки шохи бўлмаган мол қурбонга ярайди.

2. Қулоғининг ярмидан кўпи кесилиб, лекин узилиб тушмаса, осилиб қолса, макруҳ бўлгани билан саҳиҳдир. Ярмидан ози кесилган бўлса, қурбонликка бўлади. Қулоғи узунасига ёки энига ёрилган бўлса, қурбонлик бўлади. Қулоғининг йиртиқ бўлиши танзиҳан макруҳдир. Бурун ҳам қулоқ кабидир. Қичима канаси чаққан, ахта қилинган мол қурбонликка бўлади.

3. Қулоғи, думи кичик бўлиб туғилган мол қурбонлик қилинади. Думи кесилмаган бўлса, меринос қўйи қурбонликка сўйилади.

Батафсил

Тасаввуфнинг келиб чиқиши

Савол: Ваҳҳобийлар ва уларга алданган баъзи бидъат аҳли авлиёлар йўлини, яъни тасаввуф ва тариқатни назарда тутиб, "булар кейинчалик чиққан, бидъат", демоқда. Тасаввуфнинг динимиздаги ўрни нимадан иборат?

Жавоб: Бу борада Муҳаммад Маъсум Форуқий ҳазратлари шундай деганлар:

Зоҳирдаги камолот ва маънавий мақомларнинг барчаси Расулуллоҳ алайҳиссаломдан келади. Зоҳирий камолотга, юксалишга сабаб бўладиган буйруқ ва тақиқларни бизга дин олимлари билдирди. Қалбнинг, руҳнинг тозаланишига хизмат қиладиган махфий илмларни ва қалб ишларини тасаввуф буюклари бизга етказди. Қалбга ва баданга фойдали бўлган барча билимларимиз Расулуллоҳдан келади.

Ҳазрати Умар вафот этгач, ўғли ҳазрати Абдуллоҳ: “Илмнинг ўндан тўққизи кетди”, деди. Баъзиларнинг бу сўздан ҳайратланганини кўргач: “Мен айтган илм, ҳамма биладиган таҳорат ва ғусл каби маълумотлар эмас, Аллоҳу таолони танитадиган илмлардир”, деди.

Батафсил

Дунёда авлиёлар бор

Савол: “Саодати Абадия” китобида ҳижрий 14-асрнинг ярмидан кейин дунёнинг ҳеч бир ерида валий кўрилмагани билдирилиб: “Ҳеч бир ислом ўлкасида тасаввуф олими йўқ кабидир”, деб ёзилган. Яъни, ҳозирги вақтда дунёда авлиё йўқ, демоқчими?

Жавоб: Ундай эмас, “йўқ” дейилмаяпти, “йўқ кабидир” дейилган. Абдулғани Наблусий ҳазратлари айтдиларки:

“Авлиёни инкор қилиш, диннинг бирор ҳукмини инкор қилиш каби куфрдир. Аллоҳу таоло Анбиёсини ва авлиёсини бошқалардан устун тутган, бошқаларга бермаган каромат ва мўъжиза каби ноёб ҳодисаларни бу зотларга эҳсон этган”. (Ҳадийқа)

Батафсил

Авлиёларга тил теккизиш

Савол: Баъзилар Ибни Арабий ҳазратларига номуносиб сўзлар айтишмоқда. Авлиёларга тил теккизиш жоизми?

Жавоб: Имоми Раббоний ҳазратлари “Мактубот” асарида бундай деган:

“Катталаримиз томонидан маъқулланган ва буюк деб билинган Муҳиддин Арабийнинг кўплаб сўзлари аҳли суннатга мос келмаслиги ҳайратланарли ҳолдир. Хатолари кашфда, қалбда пайдо бўладиган маълумотларда бўлгани учун, бунга ижтиҳоддаги хатолардагидек қаралади. Уни улуғ деб биламан ва яхши кўраман. Бироқ, аҳли суннатга тўғри келмайдиган ёзувларини нотўғри ва зарарли деб биламан.

Батафсил