Қурбон сўйиш учун ваколат қандай берилади?

Савол: Қурбон сўйиш учун ваколат қандай берилади?

Жавоб: Моддалар ҳолида билдирамиз:

1. Қурбонни бошқа одамга сўйдираётганда қалбдан ният қилиб “Аллоҳ розилиги учун ҳайит қурбонини сўйишга сени вакил қилдим” дейиш кифоя. Қурбон молини бошқаси сотиб олиб, яна бошқаси сўядиган бўлса, “Ҳайит қурбонлигини олишга, олдиришга, сўйишга ва сўйдиришга сени умумий вакил қилдим” дейди. Ёхуд қисқача “Қурбонлик ишимни ҳал қилиш учун сени умумий вакил қилдим” дейиш ҳам кифоя бўлади.

2. Бир кишига қурбон сўйиш вожиб бўлмаса ҳам вакили вожиб деб сўйса, қурбон нофила сифатида саҳиҳ бўлади. Назр, ақиқа ёки нофила қурбонлик янглишиб, вожиб деб сўйиладиган бўлса, зарари йўқ.

Батафсил

Қурбон сўйишда бойликнинг ўлчови

Савол: Қурбон сўйишда бойликнинг ўлчови қандай?

Жавоб: Динимизда бой бўлишни билдирадиган ўлчов бирлигига нисоб дейилади. Нисоб миқдори: 20 мисқол, яъни 96 гр олтин ёхуд шу қийматдаги пул ва тижорат молидир.

1. Фитр ва қурбон нисобига эга бўлган кишига бой дейилади. Унинг фитр бериши вожиб. Мукаллаф бўлса, яъни оқил-болиғ ва муқим бўлса, фақат ўзи учун қурбон сўйиши вожиб бўлади. Унинг закот олиши ҳаром ва фақир, муҳтож бўлган маҳрам аёл ҳамда эркак қариндошига ёрдамлашиши вожиб бўлади.

2. Мерос ва маҳр моллари нисоб ҳисобига қўшилади. Нисоб миқдоридаги молни қабул қилиб олганидан кейин устидан бир йил ўтгач, фақат ўша йилнинг закоти берилади.

Батафсил

Қурбон сўйиш кимларга вожиб?

Савол: Қурбон сўйиш кимларга вожиб?

Жавоб: Моддалар ҳолида билдирамиз:

1) Қурбонлик - майда мол (қўй, эчки), сигир (буйвол, ҳўкиз) ёки туяни Қурбон байрамининг илк уч кунида қурбон нияти билан сўйиш деганидир. Қурбонлик вожиб вазифасини бажариш ва савоб учун сўйилади. Муқим, ақлли, балоғатга етган, озод, мусулмон эркак ва аёлнинг маълум кунларда маълум бир ҳайвонни қурбонлик қилиб сўйиши вожибдир.

Дин бўйича эр-хотиндан қайси бири бой бўлса, қурбонликни шу сўяди. Иккаласи ҳам бой бўлса, иккови ҳам сўяди, агар иккови ҳам фақир бўлса, иккови ҳам сўймайди.

Батафсил

Авлиёларга тил теккизиш

Савол: Баъзилар Ибни Арабий ҳазратларига номуносиб сўзлар айтишмоқда. Авлиёларга тил теккизиш жоизми?

Жавоб: Имоми Раббоний ҳазратлари “Мактубот” асарида бундай деган:

“Катталаримиз томонидан маъқулланган ва буюк деб билинган Муҳиддин Арабийнинг кўплаб сўзлари аҳли суннатга мос келмаслиги ҳайратланарли ҳолдир. Хатолари кашфда, қалбда пайдо бўладиган маълумотларда бўлгани учун, бунга ижтиҳоддаги хатолардагидек қаралади. Уни улуғ деб биламан ва яхши кўраман. Бироқ, аҳли суннатга тўғри келмайдиган ёзувларини нотўғри ва зарарли деб биламан.

Батафсил

Авлиёга авлиё деб бўлмайдими?

Савол: Бир салафий: “Бировни авлиё дейиш ёки вафот этган бўлса, “марҳум” ёхуд “раҳматуллоҳи алайҳ” дейиш ғайбдан хабар бериш бўлгани учун ширкдир. Масалан, Абдулқодир Гейлонийга ёки бошқа бировга авлиё дейиш куфр бўлади”, дейди. Бу нотўғри эмасми?

Жавоб: Албатта нотўғри. Бировга “марҳум” дейиш билан ғайбдан хабар берилган бўлмайди. Саҳобаи киромнинг барчаси жаннатийдир. Уларнинг ҳар бирининг номи тилга олинганда “Розиаллоҳу анҳ” дейилади. Асҳоби киромдан ўн кишининг исмлари айтилиб, жаннат билан муждаланиши уларга хос алоҳида бир икромдир. Аслида эса саҳобаларнинг ҳаммаси жаннатийдир. Қуръони каримда маолан: “Ҳаммасига ҳуснони [жаннатни] ваъда қилдик”, деб буюрилган. (Ҳадид, 10)

Батафсил

Авлиёнинг сифатлари

Савол: Авлиёни (валийларни) қандай таниш мумкин, унинг сифатлари нималардан иборат?

Жавоб: Ишлаш фарз бўлгани учун пайғамбарлар ва валийлар (авлиё) ҳам меҳнат қилишган. Масалан, Одам алайҳиссалом деҳқончилик билан шуғулланган. Нуҳ алайҳиссалом дурадгор, Довуд алайҳиссалом темирчи бўлган. Авлиёи киром ҳам турли касб-ҳунар соҳиби эдилар. Аллоҳу таоло: “Суйганларимни [авлиёмни] халқ ичида яшираман, уларни ҳамма ҳам таний олмайди”, деб марҳамат қилган. Уларни танийдиган кишилар оз бўлса-да, мавжуд.

Авлиёнинг айрим сифатлари қуйидагича билдирилган:

Батафсил