Нажосатни уч марта ювиш керакми?

Савол: Нажосатни тозалашда нималарга эътибор бериш керак ва неча марта ювиш керак?

Жавоб: Ҳанафий мазҳабида нажосат юққан жой дирҳам миқдоридан кўп бўлса, ювиш фарз бўлади. Ювишнинг маълум бир миқдори йўқ, тоза бўлгунча ювилади.

Қаттиқ нажосат камар, сумка, маҳси, пойафзалга теккан бўлса, суртиб ташлаш билан тоза бўлади. Ўзига сингдирмайдиган, силлиқ нарсалар, масалан, шиша, ойна, суяк, тирноқ, пичоқ, ёғли бўёқ билан бўялган нарса устидаги қаттиқ ёки суюқ ҳар қандай нажосатни қўл билан, тупроқ билан ёки бошқа нарса суртиб ташлаганда унинг уч сифати (ранги, ҳиди ва таъми) кетса, тоза бўлади.

Батафсил

Либос ва гиламлардаги нажосат

Савол: Тоза ва ифлос кийимларни бирга ювишнинг зарари борми?

Жавоб: Сийдик теккан, қон теккан кийимларни нажс тегмаган кийимлар билан бирга ювишнинг зарари йўқ.

Савол: Гўдакларнинг таглиги ювилган пластмасса тоғорада бошқаларнинг нажс тегмаган кийимларини ювса бўладими?

Жавоб: Бунинг зарари йўқ.

Батафсил

Гўдаклар ва нажосат

Савол: Таглигида, памперсида нажосат бўлган гўдакни орқалаб олиб намоз ўқиш жоизми?

Жавоб: Нажосатли гўдакни орқасига олиб, намоз ўқиса, намози саҳиҳ бўлмайди. Бу чўнтагида сийдик солинган идишни олиб юришга ўхшайди. Лекин ёш бола ўзи келиб намоз ўқиётганингизда қучоғингизга ўтириб олса ёки орқангизга осилса, намозга моне бўлмайди. (Радд ул мухтор)

Батафсил

Ҳожиларга "ҳожи" дейиш

Савол: Тўрт халифага ва бошқа Асҳоби киромнинг ҳеч бирига “ҳожи” дейилмагани ҳолда ҳозирда ҳажга бориб келганларга “ҳожи” дейилиши бидъат эмасми?

Жавоб: Бир кимса аниқ, белгили бўлган лақаби билан чақирилади. Бир жамоатда ҳамма одобли бўлса, фалонча ҳам одоблидир дейилмайди. Ҳамма намоз ўқийдиган бўлса, улардан бирини “мусалли” деб чақиришга ҳожат йўқ. Бир ўлкада ҳамма ғозий бўлса, биттасини “ғозий” деб чақириш маъносиз бўлади. Бунинг каби Асҳоби киромнинг барчаси ҳожи бўлгани учун ҳар бирига алоҳида ҳожи дейиш ярашмайди. Ҳар ким белгили бўлган васфи билан чақирилади.

Ҳамма даврларда ҳожиларга “ҳожи” дейилган. Фақат илк замонларда ҳожи кўп бўлгани учун бу ном билан чақириш машҳур бўлмаганди. Шунинг учун ҳожига “ҳожи” деб айтиш бидъат эмас.

Қуйида бунга боғлиқ ҳадиси шарифлар келтирилган:

“Ҳожи оиласидан ажралиб, 3 кун йўл юрса, онасидан туғилгани каби гуноҳсиз бўлади.” (Абу Довуд)

“Бир ҳожи билан қаршилашганингда унга салом бер, у билан қўл олишиб кўриш, уйга кетишдан олдин сенга дуо ва истиғфор этишини сўра, чунки ҳожи мағфират бўлган кимсадир.” (Табароний)

“Ҳожи Аллоҳ йўлидадир. Ҳаж йўлида сарф этган мол учун бирига 700 савоб олади.” (Табароний)

“Ким бир ҳожини таъминласа, оиласини қараб турса, у билан бирдек савобга қовушади. Наригисининг савоби ҳам ҳеч камаймайди.” (Байҳақий)

“Ҳожи яқинларидан 400 кишига шафоат этади.” (Рамуз)

Ҳожига ҳожи дейишда ҳеч қандай зарар бўлмагани каби ҳожи бўлмаган бирига ҳурмат учун “Ҳожи амаки”, “Ҳожи тоға”, “Ҳожи хола” дейишнинг зарари йўқ.

Батафсил

Замзам ичиш

Ҳадиси шарифларда қуйидагича марҳамат қилинди:

“Замзам тўйдирувчи в хастага шифо берувчидир.” (Баззор)

“Замзамни балолардан ҳимояланиш мақсади билан ичганни Аллоҳу таоло муҳофаза этади.” (Ҳаким)

Абдуллоҳ ибни Муборак ҳазратлари “Расулуллоҳ “Замзам ичилган ниятига кўра фойдали бўлади” деганлари учун мен ҳам қиёматда сувсизликдан қутулиш учун замзамни ичмоқдаман” дерди. (Ибн Можа)

Ибн Аббос ҳазратлари ҳам Замзам ичаётганида “Ё Рабби, сендан фойдали илм, мўл ризқ в ҳар турли касалликлардан шифо сўрайман” деб дуо этарди.

Замзам билан боғлиқ бўлган суннатлар:

1. Видо тавофини бажариб, тавоф намозини ўқигандан сўнгра кўп-кўп замзам ичиш.

2. Замзамни Каъбага қарши оёқда ва Байтуллоҳга қараб ичиш.

Саййид Абдулҳаким Арвосий ҳазратлари айтадики:

1. Замзамни ҳар ичишда қовурға суяклари шишгунча ичиш керак.

2. Замзам ёлғиз ўзи ичилиш керак, овқатларда қўлланмаслик лозим.

Савол: Замзам камайганда ичига сув қўшиб, кўпайтирса бўладими?

Жавоб: У ҳолда сувли замзам бўлади. Сув кўп қўшилган бўлса, замзамли сув бўлади. Замзам хусусияти камаяди. Ичига сув қўшмасдан ичиш керак.

Батафсил

Ҳажда гуноҳ ишлаш

Савол: Бу йил Аллоҳу таоло насиб этиб, ҳажга бордим. Жуда ҳам тиқилинч бўлгани учун эркак-аёл аралашиб кетганди. Гоҳида бош ёпинғичлари очилиб, сочлари кўринарди. Аёллар йиқилиб тушмаслиги учун дуч келган эркакнинг қўлидан тутардилар. Эркаклар иҳромли бўлгани учун терисига тегарди. Буни баъзи домлалардан сўсрадим. Улар “Бу муборак ерларда гуноҳ бўлмайди. Бу ерда гуноҳ ишланса ҳам Аллоҳ авф этади” деб жавоб бердилар. Ҳажда гуноҳ бўлмайдими?

Жавоб: Ҳар қанақа бир гуноҳни ҳажда ишлаш ундан ҳам катта гуноҳ бўлади. “Гуноҳ бўлмайди” дейиш инсонни куфрга туширади. Бундай гапирган кимсалар дарҳол тавба этишлари керак.

Бир аёлнинг тавофда, саъйда, тош отишда эркакларга аралашиши ҳаромдир ва ҳажни савобини кетказгани каби катта гуноҳ ҳам бўлади.

Буюк олим Ибн Ҳажар-и Маккий ҳазратлари айтадики:

Каъбага ҳурматсизлик этишдан ва у ерда тақиқланган нарсаларни ҳалол деб ҳисоблашдан сақланиш керак. Ҳадиси шарифда “Тўққиз катта гуноҳдан бири Каъбанинг ҳурматини тарк этиб, ҳаром этилган нарсаларни ҳалол ҳисоблашдир” деб марҳамат қилинди. (Ҳаким) (Машҳур бир ҳаромни ҳалол ҳисоблаган кофир бўлади.)

Қуръони каримда маолан “Масжиди ҳарамда зулм билан илходга майл кўрсатганларга биз жуда аччиқ азоб тортдирамиз” деб буюрилди. (Ҳаж, 25)

Ибн Аббос ҳазратлари “Бу ердаги илход ҳаромни ҳалол қабул этишдир” деди. Илход зулмга мойилликдир. Ҳар гуноҳ зулмдир. Ҳақиқатан Қуръони каримда маолан “Муҳаққақки, ширк энг катта зулмдир” деб буюрилган. (Луқмон, 13)

Ширк кофирлик бўлгани учун энг катта зулмдир.

Ҳарамда қилинган яхшиликнинг мукофоти қат-қат бўлгани каби ёмонлигининг ҳам жазоси икки даражадир. Ҳарамда гуноҳ ишлаш бошқа жойларда гуноҳ ишлашдан анча чиркиндир. Ҳадиси шарифда “Ҳарамда зулмга мойиллик кўрсатган аччиқ азобларда қолади” деб марҳамат қилинди. (Баззор)

Ҳарамда бир ёмонлик қилишни ўйлаган кимса, агар у ёмонликни қилмаса ҳам гуноҳга киради. Макка ташқарисидаги кичик гуноҳлар Маккада қилинса, катта гуноҳ саналади. Ҳадиси шарифда марҳамат қилиндики: “Ҳарамда илход этган, зулмга мойил бўлган кимса жин ва инсонларнинг гуноҳлари тўпламидан ҳам ортиқ гуноҳ ишлаган бўлади.” (И.Аҳмад)

Батафсил