Қурбон сўйишда бойликнинг ўлчови

Савол: Қурбон сўйишда бойликнинг ўлчови қандай?

Жавоб: Динимизда бой бўлишни билдирадиган ўлчов бирлигига нисоб дейилади. Нисоб миқдори: 20 мисқол, яъни 96 гр олтин ёхуд шу қийматдаги пул ва тижорат молидир.

1. Фитр ва қурбон нисобига эга бўлган кишига бой дейилади. Унинг фитр бериши вожиб. Мукаллаф бўлса, яъни оқил-болиғ ва муқим бўлса, фақат ўзи учун қурбон сўйиши вожиб бўлади. Унинг закот олиши ҳаром ва фақир, муҳтож бўлган маҳрам аёл ҳамда эркак қариндошига ёрдамлашиши вожиб бўлади.

2. Мерос ва маҳр моллари нисоб ҳисобига қўшилади. Нисоб миқдоридаги молни қабул қилиб олганидан кейин устидан бир йил ўтгач, фақат ўша йилнинг закоти берилади.

Батафсил

Қурбонликка сўйилган мол гўштини нима қилиш керак?

Савол: Қурбонликка сўйилган молнинг гўштини нима қилиш керак?

Жавоб: Моддалар ҳолида билдирамиз:

1) Агар қурбон моли йирик ҳайвон бўлиб, бир-неча ҳиссадор иштирокида сўйилган бўлса, гўштини тарозида тортиб, тенг бўлиш керак. Ёғ, ичак-қорин, жигар, калла, туёқлари ва ейиладиган барча аъзоси тенг бўлинади. Тарозида тортмасдан бўлишиб, ҳалоллашиш жоиз эмас, бу фоиз ҳисобланади. Етти кишидан тўрттасига гўшт билан бир-бир туёқ, бешинчисига гўшт билан териси, олтинчисига гўшт билан калласи берилса, тортмасдан ҳалоллашиш жоиз бўлади. Еттинчисига ҳеч нарса қўшиш керак эмас. Ёки етти ҳиссадор қурбонлик сигирни ораларидан бирига топшириб “Сўйишга, сўйдиришга, гўштини истаганингдек сарфлашга сени умумий вакил қилиб тайинладик” дейишса, умумий вакил гўштини бўлмасдан хоҳлаганига бера олади ёки тарозида тортмасдан шериклар ичида кўз билан чамалаб, бўлиштириши мумкин.

Батафсил

Қайси ҳайвонлардан қурбонлик бўлади?

 Савол: Қайси ҳайвонлар қурбонликка ярайди ва улар қандай бўлиши керак?

Жавоб:

1) Майда мол, сигир ва туядан қурбонлик бўлади. Бошқа ҳайвонлардан қурбон бўлмайди. Майда мол дейилганда қўй, эчки; сигир дейилганда ғунажин, буқа, буйвол, ҳўкизча тушунилади.

2) Урғочи мол ҳам, эркак мол ҳам қурбонликка ярайди. Қўйнинг эркаги ва оқи қорасидан кўпроқ бўлганини ҳамда эчкининг урғочиси қурбон қилинса, савоби кўпроқ. Баҳоси бир бўлса, қўй сўйиш сигир сўйишдан савоблироқдир.

Батафсил

Қурбонликка қандай шерик бўлади?

Савол: Қурбонликка шерик бўлишда қандай шартлар мавжуд?

Жавоб: Улардан баъзилари шулардир:

1. Ҳар бир шерикнинг мусулмон бўлиши, қурбон ва ибодатга ният қилиши ва ҳар бирининг ҳиссаси еттидан бир бўлакдан кам бўлмаслиги керак. Агар ораларида фақат гўшти учунгина шериклик қилгани бўлса ва билинса, ҳеч бирининг қурбонлиги саҳиҳ бўлмайди. Билинмаса, саҳиҳ бўлади. Шерикларининг бир қисми вафот этган бўлса ёки қариб ўзини билмай қолган бўлса ҳам ҳеч зарари йўқ.

2. Бири назр, бири ақиқа, бири вожиб бўлган қурбонлик, бири нофила. Бири вафот этган учун, бири Пайғамбар жанобимиз учун қурбонлик сўйишни истаса, битта сигир сўйса бўлади. Ақиқа, назр, вожиб барчаси қатнашади. Етти кишига қадар шерик бўлиш жоиздир. Фақат ҳайвонни сотиб олаётганида етти кишига қадар шерик бўлиш нияти билан олиш керак. Ўзи учун олиб, кейинчалик бошқаси билан шерик бўлиш макруҳдир.

Батафсил

Қурбон сўйиш кимларга вожиб?

Савол: Қурбон сўйиш кимларга вожиб?

Жавоб: Моддалар ҳолида билдирамиз:

1) Қурбонлик - майда мол (қўй, эчки), сигир (буйвол, ҳўкиз) ёки туяни Қурбон байрамининг илк уч кунида қурбон нияти билан сўйиш деганидир. Қурбонлик вожиб вазифасини бажариш ва савоб учун сўйилади. Муқим, ақлли, балоғатга етган, озод, мусулмон эркак ва аёлнинг маълум кунларда маълум бир ҳайвонни қурбонлик қилиб сўйиши вожибдир.

Дин бўйича эр-хотиндан қайси бири бой бўлса, қурбонликни шу сўяди. Иккаласи ҳам бой бўлса, иккови ҳам сўяди, агар иккови ҳам фақир бўлса, иккови ҳам сўймайди.

Батафсил

Қурбон сўйишнинг фазилатлари

Савол: Қурбон сўйишнинг аҳаммияти ҳақида маълумот берсангиз?

Жавоб: Қурбон нисобига молик бўлган мўминнинг ҳеч қандай заруратсиз қурбон сўймаслиги гуноҳ бўлади. Қурбон сўйиши вожиб бўлиб, сўймаганларнинг уйлари инграб, соҳибига баддуо қилиб “Қурбон сўймаганинг учун Жаноби Аллоҳ сенга яхшилик қилишни ҳам насиб қилмасин” дейди. Бу уй шу йили балоларга дучор бўлади. Қурбонлик сўйганнинг уйи эгасидан мамнун бўлиб, унга хайр дуолар қилади. Шу сабабдан қурбон сўйишни ўзимиз учун неъмат деб билишимиз керак. Қурбон сўйган мусулмон ўзини Жаҳаннамдан озод этган бўлади. Ҳадиси шарифларда марҳамат қилиндики:

“Хасисларнинг энг ёмони (вожиб бўлгани ҳолда) қурбон сўймаган кимсадир.” (С.Абадия)

Батафсил